Canlılarda Hücre Bölünmesinin Gerekliliği

02.06.2022
Canlılarda Hücre Bölünmesinin Gerekliliği

Hücre canlının en küçük yapı ve işlev birimidir. Bütün canlılar hücre ya da hücrelerden
meydana gelir. Her hücre, daha önceki hücrenin bölünmesiyle oluşur. Hücre bölünmesi
çok hücreli canlılarda büyüme ve gelişmeyi, yaraların iyileşmesini ve üreme hücrelerinin
oluşmasını sağlarken, tek hücreli canlılarda çoğalmayı sağlar.

Bir hücrenin bölünebilmesi için yeterli büyüklüğe ulaşması gerekir. Hücrenin büyümesi
demek hücre zarının ve sitoplâzmanın büyümesi demektir. Sitoplazma hacimce, hücre zarı
yüzeyce büyür. Hücrenin genel olarak küre biçiminde olduğu düşünülürse hacim, yarıçapın
küpüyle (r3), yüzey yarıçapın karesiyle (r2) büyür. Sitoplazma hücre zarına göre daha fazla büyüdüğü için hücrenin hacim-yüzey oranı (r3/ r2) giderek artar.

Mitoz ve Eşeysiz Üreme

Yeni doğmuş bir bebeğin yetişkin bir insan hâline gelmesinin, yavru bir filin tonlarca
ağırlığa ulaşmasının, küçük bir tohumun kocaman bir ağaca dönüşmesinin temelinde hücre
bölünmesi vardır. Hücre bölünmesi ile bu canlılarda hücre sayısı artar ve canlının büyümesi
sağlanır.

Bu yüzden hücre zarı besin alışverişini, atık maddelerin atılımını ve gaz alışverişini
sağlamada zorlanmaya başlar. Çekirdek de artan sitoplazma yüzünden hücreyi yönetmekte
güçlük çeker. Bütün bunlar çekirdekten bölünme emri verilmesine neden olur. Çekirdekten
bölünme emri verildikten sonra hücre bölünmesi engellenemez. Bu süreç bölünmeyle
sonuçlanır.

Bölünme yeteneğine sahip olan hücreler,
organizmanın yaşamı boyunca önce büyür, sonra
bölünür, sonra tekrar büyür ve tekrar bölünür. Örneğin
kemik iliği hücreleri bu şekilde bölünüp sürekli olarak
kan hücresi üretir.
İnsan vücudunda yer alan hücrelerin bölünme
özelliği ise farklılık gösterir. Örneğin sinir, kas ve
alyuvar hücreleri gibi özelleşmiş bazı hücreler bölünme
yeteneğini kaybederken, derideki epitel hücreleri, kemik
iliğindeki hücreler, karaciğer hücreleri ve sindirim
kanalını döşeyen epitel hücreleri bölünme yeteneklerini
korur.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.