Diyaliz

05.07.2021
Diyaliz

Diyaliz nedir?

Diyalizi anlamak için böbrekler ve ne yaptıkları hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir. Böbrekler, vücudunuzun arkasında, kaburgalarınızın hemen altında bulunan organlardır. Fasulyeye benziyorlar ve bir yumruk büyüklüğündeler. Çoğu insan, her iki yanında birer böbrek bulunan iki böbrekle doğar, ancak insanlar bir böbrekle normal şekilde yaşayabilir.

Böbrekler vücut için birçok iyi şey yapar. Böbreklerin asıl görevi, vücudun yaşamak için ihtiyaç duyduğu enerjiyi kullandıktan sonra kalan fazla suyu, tuzu ve atık ürünleri uzaklaştırmak için vücudun kan akışını süzmektir. İdrar yaparken ekstra sıvı ve atıklar vücudu terk eder.

Vücut çoğunlukla sudan oluştuğundan, böbrekler vücudun sağlıklı kalması için doğru sıvı dengesinin olmasını sağlar. Böbrekler ayrıca kan basıncını kontrol eder, kandaki belirli kimyasalların seviyelerini korur ve vücudun düzgün çalışması için gerekli hormonları üretir.

Her böbrek, bir dizi toplama tüpüyle birlikte nefron adı verilen yaklaşık bir milyon minik yapı içerir. Filtreleme burada gerçekleşir. Bazen nefronlar kanı filtreleme yeteneklerini kaybetmeye başlar. Bu genellikle diyabet, yüksek tansiyon ve obezite gibi durumlardan kaynaklanır. Bu koşullar böbreklerin fazla çalışmasına neden olur ve bozulmaya başlarlar. Çoğu zaman, böbreklerde hasar belirli bir süre içinde yavaş yavaş gerçekleşir.

Böbrekler çalışmadığında kanın başka bir şekilde filtrelenmesi gerekir. Bu, diyaliz adı verilen bir tedavi kullanılarak yapılır. Diyaliz, böbreklerin artık yapamadığı şeyi yapar. Diyalizin farklı türleri vardır. Filtrelemenin yapılma biçiminde farklılık gösterirler. Diyalizin ana yöntemleri hemodiyaliz ve periton diyalizidir. Siz ve doktorunuz sizin için en iyi diyaliz türünün hangisi olduğunu tartışacaksınız.

Hemodiyaliz nedir?

Hemodiyaliz sırasında kanı temizlemek için özel filtreli (diyalizör adı verilen) bir makine kullanılır. Filtreye bazen “yapay böbrek” denir. Kan vücuttan diyalizöre akar ve burada filtreleme gerçekleşir ve temiz kan vücuda geri döner. Kan, erişim adı verilen küçük bir açıklıktan ayrılır ve geri döner. Giriş, doktorunuz tarafından küçük bir prosedür sırasında yapılır ve tedaviler arasında yerinde kalır. Tedavi sırasında, kanın içeri ve dışarı akmasını sağlamak için girişe iğneler yerleştirilir.

Farklı erişim türleri vardır:

Fistül – Bu en yaygın olanıdır. Fistül yapmak için, doktor bir atardamarı, genellikle koldaki bir damara doğrudan bağlar. Bu, damara daha fazla kan akmasına izin verir. Bir fistülün kullanıma hazır hale gelmesi birkaç ay sürebilir.

Greft – Damarlarınız küçükse veya fistül düzgün bir şekilde gelişmiyorsa, doktor atardamar ve damarı birbirine bağlamak için cildinizin altına yumuşak içi boş bir tüp yerleştirebilir. Genellikle bir veya iki hafta içinde cerrahi şişlik iner inmez greft kullanıma hazırdır.

Venöz kateter – Bazen fistül veya greft hazır olmadan diyalize başlamak gerekir. Bu durumlarda doktor, genellikle boyun veya omzunuzdaki daha büyük bir damara içi boş bir tüp yerleştirebilir. Bu erişim genellikle geçicidir ve kalıcı erişim geliştirilene kadar kullanılır.

Erişiminizi nasıl önemseyeceğiniz size öğretilecek.

Hemodiyaliz hastanede veya diyaliz kliniğinde yapılabilir. Bu tür diyaliz için geçen süre, böbreklerinizin ne kadar hasar gördüğü, ne kadar büyük olduğunuz, vücudunuzda ne kadar fazla sıvı olduğu ve kullanılan makinenin türü gibi faktörlere bağlıdır. Çoğu durumda, tedaviler yaklaşık dört saat sürer ve haftada üç kez yapılır. Ayrıca özel bir diyet uygulayacaksınız.

Periton diyalizi nedir? Nasıl farklı?

Periton diyalizi farklıdır çünkü kan vücutta süzülür, ancak böbrekler yoluyla değil.

Periton diyalizi, diyaliz merkezine gitmeniz gerekmediğinden daha fazla özgürlüğe sahip olmanızı sağlar. Bunu evde ve hatta işte kendiniz yapabilirsiniz. Bu tür diyalizin iki türü vardır: sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD) ve sürekli döngülü periton diyalizi (CCPD).

Sürekli ayakta diyaliz — SAPD sırasında, diyalizat adı verilen özel bir sıvı, kateter adı verilen yumuşak bir tüp kullanılarak küçük bir açıklıktan karnınızdaki periton boşluğu adı verilen boşluğa pompalanır. Diyalizat, kaviteyi kaplayan kan damarlarından atık ürünleri çıkarabilir. Çözeltiyi vücudunuzdan boşalttığınızda su ve atıklar uzaklaştırılır.

Akışkanı doldurma ve boşaltma işlemine değişim denir. Genellikle tamamlanması yaklaşık 30 ila 40 dakika sürer. PD sıvısı, bir değişim sırasında birkaç saat karın içinde kalır. Bunu ne sıklıkta yapmanız gerektiği durumunuza bağlıdır, ancak genellikle günde dört kez yapılır. CAPD bir makine kullanmaz

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.