Ekolojik, Karbon ve Su Ayak İzi

03.06.2022
Ekolojik, Karbon ve Su Ayak İzi

Ekolojik Ayak İzi

Ekolojik ayak izi, belirli bir nüfusun doğaya yükünü hesaplamak için oluşturulmuş
olan bir yöntemdir. Ekolojik ayak izi bireyler için hesaplanabildiği gibi toplumlar hatta
ürünler için bile hesaplanabilir. Örneğin yemek yapımında kullanılan domates salçasını ele
alalım. Salçanın yapımında kullanılan domates ve diğer hammaddelerin üretimi, işlenmesi,
depolanması, dağıtımı ve satışa sunulması, bu süre içerisinde oluşan atık maddelerin ortadan
kaldırılması için gereken karasal ve sucul alanların toplam miktarı hesaplanır. Hesaplamaya
dahil olan tüm bu alanların toplamı bir kavanoz salçanın dünya üzerinde bıraktığı ekolojik
ayak izidir.

Karbon Ayak İzi

Karbon ayak izi, birim karbondioksit
cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı
açısından insan faaliyetlerinin çevreye
verdiği zararın ölçüsüdür. Karbon ayak izi
bütün karbon emisyonlarının toplamı olarak
ifade ediliyor (Görsel 47). Ne kadar karbon
salınımına sebep olduğunuz hesaplanırken
de günlük, aylık ve yıllık aktiviteleriniz
hesaplanıyor. Karbon ayak izini ölçmenin
en iyi yolu ne kadar fosil yakıt kullandığınızı
ölçerek hesaplanabilir çünkü en büyük
karbon ayak izine sebep olan etken fosil
yakıtladır.

Karbon ayak izi, birincil ve ikincil olmak üzere iki kısımdan oluşur. Birincil ayak izi, ısınma ve evde kullanılan enerji tüketimi ile ulaşımda meydana gelen CO2 miktarının ölçüsüdür.
İkincil ayak izi, kullandığımız ürünlerin üretimi ve kullanım sonrası bozulmalarıyla ilgili
olarak atmosfere salınan CO2 miktarının ölçüsüdür.
Karbon ayak izinizi azaltmak için şehir içi ulaşımlarını mümkün olduğunca yaya olarak
sağlamak, araba yerine toplu taşıma araçları veya bisiklet kullanmak (Görsel 48), alışverişte
ve ev aletlerin de geri dönüşümlü materyaller
kullanmaya dikkat etmek, fazla ambalajlanmış
gıdaları tüketmemek, aşırı et tüketiminden
kaçınmak, sebze ağırlıklı beslenmeye özen
göstermek, kullanım hâlinde olmayan ve
elektrik tüketen her şeyi kapalı tutmak
gibi daha birçok basit ama etkili olabilecek
yöntemler uygulayabiliriz.

Su Ayak İzi

Su ayak izi tatlı su kullanımının bir göstergesidir. Yalnızca direkt olarak kullandığımız su
değil aynı zamanda dolaylı yollardan tükettiğimiz su kullanımının toplamıdır. İnsanlar suyu
çoğunlukla içmek, pişirmek, yıkamak, yıkanmak için kullanır fakat daha da fazlası gıdaların
üretiminde, giysilerimizin, arabalarımızın, bilgisayarlarımızın, cep telefonlarımızın vb.
yapımında da kullanılır. Su ayak izinin mavi, yeşil ve gri olmak üzere üç bileşeni vardır.

Mavi su ayak izi, bir malı üretmek için ihtiyaç duyulan yüzey ve yeraltı
su kaynaklarının toplam hacmi için kullanılır. Tatlı su denildiğinde ilk akla
gelen su kaynaklarıdır.

Yeşil su ayak izi, bir malın toplamında kullanılan toplam yağmur
suyudur.

Gri su ayak izi, kirliliğe yönelik bir göstergedir. Ürün üretiminde yol
açtığı tatlı su kirliliğinin derecesini gösterir.

Örneğin satın aldığımız bir kilo tavuk eti için 4.325 litre suya (%82
yeşil,%7 mavi, %11 gri) ihtiyaç vardır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.