Hipofiz Adenomları

05.07.2021
Hipofiz Adenomları

Hipofiz nedir?

Hipofiz, bezelye büyüklüğünde bir bezdir ve beynin tabanına bağlıdır. Burun arkasında ve sfenoid sinüsün (yüzün arkasındaki hava boşluğu) arkasında, hipotalamus adı verilen diğer önemli ve ilgili yapının hemen altında bulunur.

Bez, hormonlar gibi diğer organ ve dokuların çalışmasını sağlayan özel maddeler üreten ve salgılayan bir organdır. Hipofiz “ana bez” olarak adlandırılır çünkü hormonları vücuttaki diğer bezlerin çoğunun ürettiği hormonların dengesini düzenler. Bu şekilde hipofiz, büyüme, gelişme ve üreme gibi birçok süreci kontrol eder. Ayrıca böbrekler, göğüsler ve rahim gibi belirli organların işlevini de kontrol eder.

Hipofizin, her biri vücutta kendi görevi olan üç bölümü veya lobu vardır. Ön lob, yani ön hipofiz, bezin yaklaşık %80’ini oluşturur ve başın önüne en yakın yerde bulunur. Görevi, birçok “sinyal” hormonu yapmak ve kan dolaşımına salmaktır. Bu hormonlar kan yoluyla diğer bezlere ve organlara hareket eder ve burada organlara ve bezlere çalışmayı başlatmaları veya durdurmaları için sinyal verirler.

Ara lob sadece bir hormon salgılar. Bu hormon cilt pigmentasyonunu etkiler.

Bezin arka kısmı olan arka hipofiz kendi başına hormon üretmez. Bunun yerine, hipotalamustan gelen beyin hücrelerinin sinir uçlarını içerir. Bu beyin hücreleri hormonları üretir ve bu hormonlar daha sonra kullanılmak üzere arka hipofizde depolanır.

Hipotalamus ve hipofiz el ele çalışır. Hipotalamus, hipofiz bezine hormonlarını salması için sinyal gönderen hormonlar üretir.

Hipofiz adenomu nedir?

Bir hipofiz adenomu, hipofizde bir büyüme veya tümördür. Çoğu hipofiz adenomu yavaş büyüyen ve iyi huyludur, yani kanser değildirler ve vücudun diğer bölgelerine yayılmazlar. Ancak büyüdükçe, gözleri beyne bağlayan sinirler gibi yakındaki yapılara baskı uygulayabilir ve semptomlara neden olabilirler. Bu, “kitle etkisi” olarak bilinir.

Büyük bir adenom ayrıca normal hipofiz hücrelerini ezebilir ve bunların düzgün çalışmasını engelleyerek hipopituitarizm adı verilen bir duruma yol açabilir. Bu durum düşük tansiyona, yorgunluğa ve cinsel dürtü ve işlevinizde değişikliklere neden olabilir. Ayrıca stresi yönetme konusunda kendinizi daha az beceriksiz hissetmenize neden olabilir.

Hipofiz adenomları boyutlarına göre etiketlenir. 1 cm’den küçük tümörlere mikroadenom denir. 1 cm’den büyük tümörlere makroadenom denir. Birçok adenom, kan dolaşımına fazladan hormon salgılayarak semptomlara neden olur, ancak tüm adenomlar hormon üretmez.

İşlevsiz veya boş hücreli adenomlar olarak adlandırılan bazıları hormon üretmez. Tüm hipofiz tümörlerinin yaklaşık üçte biri işlevsiz adenomlardır. Genellikle büyürler ve kitle etkisi nedeniyle semptomlara neden oldukları için bulunurlar.

Hipofiz adenomları ne kadar yaygındır?

Hipofiz adenomları, kafatası içinde gelişen tüm tümörlerin %10 ila %15’ini oluşturur. Her ne kadar hayatlarının bir noktasında insanların %20 kadarında meydana geldiğine inanılsa da, 100.000 kişiden yaklaşık 77’sinde bulunurlar. Ancak birçok hipofiz adenomu, özellikle mikroadenomlar ciddi semptomlara neden olmaz ve asla bulunmaz. Makroadenomlar mikroadenomlardan yaklaşık iki kat daha yaygındır. Hipofiz adenomları her yaşta ortaya çıkabilir, ancak 30’lu veya 40’lı yaşlardaki kişilerde daha sık görülür. 20 yaşın altındakilerde nadiren bulunurlar. Kadınlarda erkeklere göre daha sık adenom olur.

Belirtiler ve Nedenleri

Hipofiz adenomlarına ne sebep olur?

Hipofiz adenomlarının kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, bazıları, bir hücrenin içindeki genlerimizi oluşturan malzeme olan DNA’daki tesadüfi değişikliklerle bağlantılıdır. (Genler, bir hücrenin işlevini kontrol eden proteinlerin yapım yönergeleridir.) Bu değişiklikler, hipofizdeki hücrelerin anormal olmasına ve kontrolden çıkarak bir tümör oluşturmasına neden olur. Değişiklikler ebeveynlerden çocuklarına aktarılabilir (kalıtım), ancak genellikle kişinin yaşamı boyunca kendi kendine olur.

Hipofiz adenomunun belirtileri nelerdir?

Hipofiz adenomlarının semptomları, tümörün salgıladığı hormonun tipine veya yakın yapılar üzerindeki kitle etkisine bağlı olarak değişir. Çok fazla hormona sahip olmak, aşağıdakiler de dahil olmak üzere belirli bozukluklara veya sendromlara yol açabilir:

Çocuklarda gigantizm ve yetişkinlerde çok fazla büyüme hormonundan (GH) kaynaklanan akromegali
Adrenokortikotropik hormonun (ACTH) çok fazla olmasından kaynaklanan Cushing hastalığı, adrenal bezlerin steroid hormonları üretmesini tetikler.
Aşırı

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.