Nişanlanma, Nişanlılık Nedir? Nişanlanma Ehliyeti Nedir?

Nişanlanma, Nişanlılık Nedir? Nişanlanma Ehliyeti Nedir?

Nişanlanma, kadın ve erkeğin karşılıklı evlenme vaadinde bulundukları hukuki bir işlemdir. Nişanlılık ise nişanlanma sonucu içinde bulunulan duruma verilen addır.

Nişanlanma, kadın ve erkek arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile kurulan bir sözleşmedir. Nişanlanma, bir aile hukuku sözleşmesi olarak borçlar hukuku sözleşmelerinden farklı kurallara tabidir. Mesela borçlar hukuku sözleşmelerinde borçlu borcunu ödemek zorundadır. Oysa nişanlılıkta evlenmeden kaçınan biri için borçlar hukukundaki müeyyideler uygulanamaz (ifa davası açılamaz; aynen ifaya zorlanamaz). Ancak MK 120 hükmünde öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde tazminat istenebilir.

Nişanlanma ile kurulan ilişki, taraflara evlenmeyi gerçekleştirme yükümü yükler; bunun yanında sadakat, örf ve âdetin gerektirdiği ölçüde yardım ve bakım gibi bazı aile hukuku yükümlülükleri yükler.

Nişanlanma Ehliyeti

Tam ehliyetli olanlar: Bunların nişanlanmayı yapabileceklerinde kuşku yoktur. Ayırt etme gücünü geçici olarak kaybeden kişi, daha sonra bu yeteneğini kazanırsa ve nişanlanmayı kabul ederse nişanlanma o anda vücut bulur.

Nişanlanma Ehliyeti

nişanlanma yasal temsilcilerin rızası olmadıkça küçüğü veya kısıtlıyı bağlamaz

Tam ehliyetsiz olanlar (ayırt etme gücü bulunmayanlar): Bunların irade açıklaması geçerli olmayacağı için, bunların yaptığı nişanlanma akdi kesin hükümsüzdür. Nişanlanmada temsil yasağı bulunduğu için tam ehliyetsizlerin yasal temsilcileri aracılığı ile de nişanlanmaları mümkün değildir.

Sınırlı ehliyetsiz olan ayırt etme gücüne sahip küçük ve kısıtlılar: Bunlarda durum MK 118/II hükmüne göredir. Bu maddede “nişanlanma yasal temsilcilerin rızası olmadıkça küçüğü veya kısıtlıyı bağlamaz” denmektedir. Nişanlanma sırasında velayet hakkı ana-babadan birinde ise sadece onun rızası yeterlidir. Bazı yazarlar yasal temsilcinin rızasının olmasını savunurken bazıları da gerekli olmadığını savunmaktadırlar.  Nişanlanma kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğu için, bu hak sınırlı ehliyetsiz tarafından yasal temsilcinin izni olmadan kullanılabilir, ancak mali açıdan nişanlanan tarafı bağlamaz.

İzin olmadan nişanlanma yapılır ve sınırlı ehliyetsiz, sonradan ergin olduğu için ya da kısıtlama kararı kaldırıldığı için tam ehliyetli hale gelirse, nişanlanma kendiliğinden tam ehliyetli bir kimsenin yaptığı nişanlanma hükmünü kazanır.

Herhangi bir kesin evlenme engeli, nişanlanma akdini geçersiz kılar. Örneğin, evlenme engeli hısımlık, akıl hastalığı, evlatlık ilişkisi, mevcut bir evlilik vb.

Kesin olmayan evlenme engeli, nişanlanmanın geçerliliğini etkilemez. Örn; boşanmış bir kadının yeniden evlenmek için beklemesi gereken süre içinde nişanlanması gibi.

Ayrıca bakınız:

Kaynaklar: 

Akıntürk, Turgut: Türk Medeni Hukuku, Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, Yenilenmiş Altıncı Bası, Ankara 2002.

Dural, Mustafa/Öğüz, Tufan/Gümüş, Mustafa Alper: Türk Özel Hukuku, Cilt III, Aile Hukuku, Gözden Geçirilmiş Onüçüncü Bası, İstanbul 2018.

Öztan, Bilge: Aile Hukuku, 6. Bası, Ankara 2015.

Öztan, Bilge: Medeni Hukukun Temel Kavramları, 42. Bası, Ankara 2017.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.