Sosyal Yetkinlik Nedir, Ne Demektir?

Sosyal Yetkinlik Nedir, Ne Demektir?

Sosyal yetkinlik; bireyin yaşadığı sosyal çevre içinde kabul edilebilir davranışlar geliştirerek kişilerarası kalıcı ve olumlu ilişkiler kurmasını sağlayan beceri, davranış ve duyguların tümü olarak ifade edilmektedir (Taborsky ve Oliveira, 2012).

Gedviliene, Gerviene, Pasvenskiene ve Ziziene (2014), bireyin etkileşimde bulunduğu kişilerle olumlu ilişkiler kurması ve kurduğu bu olumlu ilişkileri sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmesini sağlayan sosyal yetkinliğin, bireyin sosyal becerilerini ne derece kullanabildiğine göre değiştiğini belirtmiştir. Bandura ve Walters (1963), sosyal öğrenme ve kişisel gelişim adlı çalışmasında geliştirdiği sosyal yetkinlik kavramını bireyin kişisel, sosyal ve davranışsal becerilerini düzenleyip karşılaştığı durumlarda farklı davranış şekilleri geliştirerek kullanması olarak tanımlamıştır.

Gresham ve Elliot (1984), sosyal yetkinliği bireyin sosyal ilişkilerinde kendi istek ve amaçları ile çevresindeki diğer bireylerin bu konudaki beklentilerini dikkat alarak geliştirdiği uyumlu davranış, sosyal beceriler ve akran kabulü olmak üzere üç alt başlıkta incelemiştir. Waters ve Sroufe (1983), sosyal yetkinliği bireyin hedeflerine ulaşmak amacıyla davranışlarını ve ilişkilerini yönetme yeteneği olarak tanımlamıştır.

Gresham (1986), bireyin yaşamı süresince karşılaşabileceği sorunların üstesinden gelebilme yeteneğine sahip olduğu becerilerin tümü olarak tanımladığı sosyal yetkinliğin bireyin sosyal ilişkilerinde belirleyici olduğunu vurgulamıştır. Howes(1988), ise bireyin kişilerarası ilişkilerinde amaçlarına ulaşabilmek için özen gösterme eğilimi olarak tanımladığı sosyal yetkinliğin, bireyin kariyer hedeflerine daha kolay ulaşmasını sağladığına inanmaktadır. Smith (2005), sosyal yetkinliği, bireyin sosyal çevresi tarafından sevilme ve sosyal çevresi ile etkili iletişim kurabilme yeteneği olarak tanımlamıştır.

Sınırlı düzeyde sosyal yetkinliğe sahip birey karşılaştığı zorlu durumlarda kendini güdüleyemeyerk başarısız olduğu gibi bu durumlarda geri çekilebilir (Clikeman, 2007). Hawley (2003), sosyal yetkinlik düzeyi düşük olan bireyin davranış sorunları da yaşarken saldırgan bir yapıda da olabileceğinin altını çizmiştir. Çözüm odaklı olan sosyal yetkinlik düzeyi yüksek birey ise çevresindeki bireyler ile kurduğu olumlu ilişkiler neticesinde sosyal ilişkilerinde başarılıdır. Kendine mantıklı hedefler belirleyen sosyal yetkinlik düzeyi yüksek birey, kendini güdüleyebilerek karşılaştığı zor durumlarda geri çekilmeyip mücadele eder (Eisenberg ve Spinrad, 2004).

Sosyal Yetkinliği Etkileyen Faktörler

Bireyin sosyal yetkinliğinin gelişmesinde ebeveynlerinden aktarılan kalıtsal miras önemli bir yer tutarken, bireyin ebeveynleri ile olan ilişkileri, sosyalleşmeye başlamasıyla birlikte akran ve arkadaş ilişkileri de sosyal yetkinliğin şekillenmesini sağlar (Manke ve Pike, 2003).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir